Via de weg van de politiek waren het al gauw de Boeren - of beter gezegd: de Afrikaners - die het reilen en zeilen in Zuid-Afrika bepaalden.

In 1909 verenigde de Britse koning Edward VII de vier Britse kolonies tot één geheel waarbij Pretoria de administratieve hoofdstad werd, Kaapstad de zetel van de wetgevende macht en Bloemfontein de zetel van het hoogste gerechtshof. In 1910 werd de Unie van Zuid-Afrika opgericht met als eerste premier Louis Botha, de vroegere eerste minister van de republiek Transvaal. Zijn regering omvatte 7 Afrikaners en amper 4 Engelstaligen.

De boerenoorlogen hadden de Boeren sterk verarmd: duizenden gezinnen hadden alles verloren en waren wanhopig op zoek naar werk en een inkomen. Wat voor hen nog het ergste was, was dat zij nu op de arbeidsmarkt moesten concurreren met zwarten en kleurlingen of soms zelfs voor hen moesten gaan werken, terwijl zij die bevolkingsgroepen enkel konden zien als knechten.

De zwarte Zuid-Afrikanen hadden gehoopt dat zij, na de nederlaag van de Boeren, meer rechten zouden krijgen, zoals dat in de Kaap al eerder het geval was. Merkwaardig genoeg gebeurde precies het tegenovergestelde. Zeer snel spitste de politiek zich toe op de tegenstelling blank-zwart. Met allerlei maatregelen probeerden de regeringen de bevoorrechte positie van de blanken te herstellen of in stand te houden: zwarte arbeiders kregen geen stakingsrecht meer, geschoolde arbeid werd gereserveerd voor blanken, zwarten mochten geen militaire dienst doen. In 1913 verscheen de zogenaamde "Naturellegrond-wet" of de "Natives Land Act" die 7% van het grondgebied van de Unie toewees aan de zwarte bevolking. De blanken (minder dan éénderde van de bevolking) zouden samen met de kleurlingen en de Indiërs de rest van het land bewonen. Bovendien mochten de zwarten alleen nog als arbeiders in de blanke gebieden verblijven.

In 1923 werd een andere beperkende wet van kracht, de "Naturelle-Stadsgebiede-Wet": zwarten die in blanke gebieden verbleven moesten in aparte locaties worden afgezonderd, maar wanneer ze enige ontwikkeling hadden konden ze wel grond kopen. Voor sommigen was die laatste bepaling al een ongehoorde afwijking van de vorige wet.

In 1914 werd "die Nasionale Party" opgericht door de vroegere boerengeneraal Hertzog. Het is deze partij die later de beruchte Apartheid zou realiseren, want inderdaad: de evolutie ging steeds verder in de richting van een blanke dominantie.

Geen wonder dus dat al in 1912 een zwarte verzetsbeweging werd opgericht die van dan af alleen maar zou groeien: het ANC. Alleen was het succes nog niet voor meteen. In die beginperiode was de beweging er één van stamhoofden en intellectuelen, geen massale volksbeweging.

Een andere bekende en merkwaardige figuur in dat vroege verzet tegen de discriminatie was Mahatma Gandhi. Als jonge advokaat kwam hij in 1893 naar Zuid-Afrika waar hij geschokt was door de extreme vormen van segregatie en rassendiscriminatie. Toen in 1894 een wet in overweging genomen werd om de Indiërs van Natal hun stemrecht te ontnemen, richtte hij het Natal Indian Congress. Helaas slaagde hij er niet in om deze wet ongedaan te maken. Tijdens de Boerenoorlog koos hij de zijde van de Britten in de hoop dat die de rechten van de Indiërs zouden vrijwaren. Dat was niet meteen het geval. Hij bleef dus zeer actief de politieke strijd van de Indische bevolking steunen - ook toen al via de methode van het lijdzaam verzet die hem later beroemd zou maken. Toen een aantal compromissen gesloten waren meende hij dat hij zijn doel bereikt had en keerde in 1914 terug naar India.