spacer
spacer search

Suid-Afrika
Die Kaap is weer Hollands. Ons wag vir julle!

Search
spacer
Newsflash
Zing mee met de Afrikaanse zanger Pieter Smith en zie hoe makkelijk Afrikaans is!


Houtbaai
Kies Jou Rigting
Tuisblad
Ons Nuus
Ander Nuus
Skakels
Nuus Skakels, RSS
Geskiedenis
Afrikaans
Woordenboek
Weblog Jan Paul
Weblog Caroline
Weblog Laura
Weblog Max
Weblog van Robert
Martijn in Australie
Gallery
skildpad

skildpad

Administrator
 
Tuisblad

Fijnbos, fynbos Print E-mail
FynbosHet Middellandse Zee-klimaat in het zuidwesten van West-Kaap heeft geleid tot een bijbehorend type struikgewas: wat in Frankrijk de maquis wordt genoemd, en in Mexico de chaparral, heet hier fijnbos. Leuk dat zo'n Nederlands woord, via het Afrikaans, in het Engels en andere talen is overgenomen (als "fynbos", met i-grec, en uitgesproken als "finbos").

 
De planten mogen hier dan een vorm hebben aangenomen die vergelijkbaar is met andere mediterrane gebieden (struikgewas dat af en toe een bosbrandje wel kan overleven, rustperiode in de droge zomer) - het zijn echter wel compleet unieke soorten. En het zijn er maar liefst 8700, waarvan 75% endemen (komen nergens anders voor). Vanwege deze soortenrijkdom hebben botanici er een zelfstandig florarijk van gemaakt: Capensis (of het Kaapse Florarijk). Daarmee staat het kleine Capensis dus qua unieke soorten-samenstelling op gelijke voet met de andere 5 florarijken in de wereld, zoals Holarctis (het hele noordelijk halfrond) of Paleotropis (de gezamenlijke tropische gebieden van Afrika, Azië en Oceanië). De rijkdom aan soorten op deze kleine oppervlakte betekent echter wel dat er veel zijn met een erg beperkt groeigebied; b.v. één bepaalde bergtop. Zulke soorten zijn natuurlijk erg kwetsbaar en er is dan ook een relatief hoog percentage in meer of mindere mate bedreigd. Het was dus hoog tijd, toen op initiatief van Nelson Mandela in 1998 het Cape Peninsula National Park (CPNP) in het leven werd geroepen.

Een kenmerkend genus is Protea, met het SuikerbossieHet echte Suikerbosie, De Protea  als meest bekende soort, maar in totaal komen er 450 soorten van deze familie voor. De Proteaceae zijn een typische familie van het zuidelijk halfrond; ook in Patagonië en Zuidwest-Australië zijn ze vertegenwoordigd. Het blijkt dat Capensis meer gemeen heeft met deze twee gebieden, dan met aangrenzend Paleotropis. Men denkt dat dit verwijst naar de tijd dat er één groot zuidelijk continent was: Gondwana. Antarctica was hier het groene hart van (lag nog niet op de zuidpool), en nu zijn er alleen nog maar wat geïsoleerde plukjes op de zuidpunten van de huidige continenten van over.

Capensis is ook het centrum van het geslacht Erica. In Nederland kennen we de Dopheide ook, maar in het fijnbos komen er maar liefst 722 soorten van voor, waarvan 700 endemen. Men spreekt wel van een evolutionaire explosie, maar het kan ook best een implosie geweest zijn: soorten die dicht op elkaar gedrongen werden door het inkrimpen van hun favoriete klimaatgebied. Slechts enkelen wisten te ontsnappen, en hebben al top-hoppend via de bergen van Oost-Afrika (Kilimanjaro, Ethiopië) het Middellandse Zee-gebied bereikt. Het zachte klimaat langs de Atlantische kust van Europa (de Golfstroom) zorgde dat er ook een paar Erica's tot de Britse Eilanden en Nederland doordrongen. Wat een reis - maar ja, ze hadden er dan ook 100 miljoen jaar de tijd voor.

Het meest talrijk in het fijnbos zijn de Aster-achtigenEen Bloublom  (Composieten). Dat is op zich niet zo verwonderlijk, want dit is zowiezo één van de grootste families ter wereld, en vooral aanwezig in streken met een gematigd of subtropisch klimaat. Maar ook hier zien we weer een groot gehalte aan endemen. Bovendien zien deze soorten er vaak wat anders uit dan we gewend zijn: wij kennen ze vooral als kruiden, maar in het fijnbos komen veel houtige Asteraceae voor, struikachtig, en soms zijn de bladen omgevormd tot harde schubben.

Nu mag het begrip fijnbos bijna samenvallen met het begrip Capensis; maar in de regio van Capensis komen toch nog wel enkele andere vegetatie-typen voor, dan dit soort struikgewas. Zo zijn er ook meer grazige gebiedjes met dwergstruiken, die renosterveld genoemd worden - maar de neushoorns zijn er allang verdwenen. Ook is er echt bos. Als je vanaf de Tafelberg afdaalt naar de botanische tuin Kirstenbosch, kom je door zo'n bos (moeilijke afdaling trouwens, heel steil die Skeleton Valley). Als je geluk hebt, of een goede gids, kan je hier op de bosbodem, vooral nabij een beekje, een hele zeldzame en beschermde Orchidee aantreffen: Disa uniflora, de Rode Disa / Rooidisa, of de 'Pracht van de Tafelberg'Trots van de Tafelberg  (hij bloeit in de lokale zomer, vooral in februari) Een ander bekend bosgebied ligt langs de kust bij Knysna. Dit gebied is tevens beroemd om zijn moerassen, waar allerhande watervogels gespot kunnen worden. Ietsje verderop is het Tsitsikamma-woud, ook langs de kust. Een prachtig subtropisch oerwoud: veel soorten bomen, vaak met bijzondere wortels, en lianen. Hier komt de Kamerlinde in het wild voor (Sparmannia africana). In dit soort bossen kan je boomvarens tegen komen, en ook bomen van het geslacht Podocarpus (Geelhout): Coniferen met wat bredere bladen, die een soort besjes krijgen (in plaats van kegels). Dit is weer zo'n geslacht van het zuidelijk halfrond, maar net als de boomvarens komen ze niet alleen in Capensis voor, maar ook, en eigenlijk meer nog, in de Drakensbergen

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen reacties geven.
Log in of registreer.

Reacties

Powered by AkoComment 2.0!

Laatst Aangepast ( dinsdag, 29 november 2005 )
< Vorige
spacer

© Kopiereg SuidAfrika.nl 2005-2006

spacer
 
eXTReMe Tracker