haakdoring

mimosasoort met haakvormige doornen (Acacia litakunensis)

haakplek

moeilijkheid, probleem

haakspeld

veiligheidsspeld

haarloos

kaal
(vgl. 'bles' en 'kaal')

haarsny

(ww.) knippen, kappen; (zn.) haarsnit; knipbeurt
("Een haarsny kos sewentig Rand" = Een keertje knippen kost zeventig Rand)

hakiesdraad

prikkeldraad

halfmens

grote, dikstammige, cactusvormige doornenboom met krans van kronkelige blaren bovenaan de stammen.
Deze boom groeit in het Namakwaland / Boesmanland: Pachypodium namaquanum (familie Apocynaceae)

halfpad

halverwege

handsak

handtas

handuit: ~ ruk

uit de hand lopen
("Die situasie het heeltemal handuit geruk.")

hanetree(tjie)

kleine afstand; 'kippenendje'

hang

helling (v. berg)

hardewarewinkel

ijzerhandel

hare sny

haar knippen

harsings

hersens (meestal dierenhersenen - al of niet als consumptie)

hartebees

hartebeest (soort grote antilope, verwant aan gnoe)
Opm.: hart- is een Nederlandse gewestelijke vorm van hert. De Boeren vergeleken het dier dus met een hert. Naast dit woord heeft in Afrika het woord hert alleen als geleerd woord bestaan, en is het vervangen door het woord takbok (zie aldaar), wat zich laat verklaren door het feit dat herten oorspronkelijk niet in Zuid-Afrika voorkomen.

hartbeeshuisie

eenvoudig pioniershuisje
Opm.: Let op het ontbreken van de koppel-e: hartebees vs. hartbees-

hartlam

lieveling

hartomleiding

bypass

hartversaking

het ophouden van het functioneren van het hart

hasielip

hazenlip

heeltemal

helemaal

hegsteke

hechtingen

hekel (spreek uit als 'hiekel')

haken

hekelpatroon

haakpatroon

hekelpen

haaknaald

hekkiesloop

hordenloop

hemp

shirt, hemd, overhemd

herd

open haard, open vuur
(vgl. 'kaggel')

heuning

honing

heuwel

heuvel
Vgl. 'koppie'

hiëna

hyena

hierdie

deze, dit (vgl. verder 'daardie')

hierlangs

in de omgeving

hings

hengst

hingsel

hengsel

hittetè

bijna, op een haar na

hoed

hoed, pet

hoefyster

hoefijzer

hoek

plek waar twee bergen samenkomen en een hoekvormige overgang vormen

hoekom

waarom

hoender

kip
Opm.: Het woord 'kip' is in het Afrikaans onbekend. Wel zegt men 'kiep-kiep' als men kippen roept. Dit doet men ook in Nederland, maar daar heeft de roepnaam tevens het oorspronkelijke zelfstandige naamwoord 'hoen' verdrongen. Denk aan de Nl. uitdrukking 'Een knuppel in het hoenderhok gooien' (waarmee een kippenhok bedoeld wordt), om herinnerd te worden aan het oorspronkelijke Nederlandse woord voor 'kip'.

hoendervleis

kippenvlees/-vel
"Ek het hoendervleis gekry toe ek ons pragtige volkslied in Nederland hoor sing het" = Ik kreeg kippenvel toen ik ons prachtige volkslied in Nederland hoorde zingen)

hoërskool

middelbare school

hoëtroustel

hifi-installatie

hof

rechtbank

hofsaak

rechtzaak

hokaai! (plat; tegen dieren)

ho maar! stop! hu!
Vgl. 'troei', 'tru'

hokslaan

geweld beteugelen, onderdrukken

hoof

(zelfst. nw.) chef, hoofd; (bijv. gebruikt, zoals in 'die hoofgebou' of 'hoof-bladsy') voornaamste, hoofd-

Opm.: Net als bij het woord 'gunsteling' en 'gunsteling-' is het soms onduidelijk of 'hoof' als bijv. nw. of als zelfst. nw. gebruikt wordt omdat men het vaak niet aaneenschrijft met het zelfstandige naamwoord dat erop volgt. Ook deze verwarring heeft een anglicistische oorsprong (denk maar aan 'hoofbladsy' en 'hoof-bladsy' of 'hoof bladsy' waarbij de laatste versie een geleende morfologie uit het Engels is: 'main page' is een bijv. nw. + zelfst. nw.).

hoofbrekings

hoofdbrekens

horing

hoorn, gewei; mann. lid in erectie (plat)
Vgl. 'doring'

hotnot (racistisch)

kleurling
Opm.: Dit woord werd oorspronkelijk gebruikt om er de inheemse Hottentotten mee aan te duiden, maar wordt nu gebruikt als schertsende term voor de Kleurlingennatie, die voortgekomen is uit vroege blanke en inheemse huwelijken en relaties
("Met sy kroeshare lyk jou man darem soos 'n hotnotjie" = Met zijn kroeshaar lijkt jouw man wel een kleurling)

hotnotsgot

bidsprinkhaan
Opm.: Dit opmerkelijke insect werd zo genoemd omdat in de vroege dagen van de Kaapse kolonisatie de inheemse Hottentotten dit dier als godheid vereerden (vervorming van hottentot + god)

hou van

mooi vinden; leuk vinden, houden van
Opm.: Het werkwoord 'houden van' om iemand de liefde te verklaren kan in het Afrikaans niet met 'Ek hou van jou' uitgedrukt worden. Daar zegt men 'Ek is lief vir jou'.
Zie verder bij lief wees vir.

huid

gevilde dierenhuid
Opm.: Het Nederlandse woord huid wordt in het Afrikaans doorgaans vertaald met 'vel'. Dit verschil met Nederlands komt overeen met de betekenis van de Engelse woorden hide (= Afr. 'huid') en skin (= Afr. 'vel').
Vgl. 'vel' en 'kopvel'

huisie (knoffelhuisie)

teentje knoflook

hulle, hul

zij, hun, hen (pers.vnw, 3e pers. mv.); hun (bez.vnw.)

hupstootjie

een duwtje in de goede richting (ook fig.)

huurmotor

taxi
Opm.: soms zegt men in het Afrikaans ook 'taxi' (spr. teksie), maar dit betekent vooral ook 'minibus waarin zwarte pendelaars vervoerd worden'. Deze teksies zijn berucht omdat ze vaak overvol zijn en als ongeleide projectielen de verkeersregels overtreden.

huwelikslisentie

trouwboekje

hysbak

lift

hysbak ry

in de lift zitten