Afrikaans | Nederlands |
kaal | naakt (vgl. 'kaal', 'bles', 'bleskop' en 'haarloos') |
kaalvoet | met blote voeten |
kaalvoet klonkie | schertsende benaming voor iemand die op blote voeten rondloopt |
kaaskop / kasie (scherts.) | Nederlander |
kabeljou | zeevis (niet de Europese kabeljauw) (Argyrosomus coronus, A. inodorus en A. japonicus) Deze vissen zijn niet verwant aan de kabeljauw, maar eerder aan de baarzen en makrelen, tonijnen, barracuda's en cichlides (familie perciformes) |
kaf | onzin (Vgl. 'bog') |
kaggel | open haard (vgl. 'herd') |
kaiings | kaantjes; kiezelstenen in een 'kaiingsveld' |
kajuit | kajuit; cabine (van auto's, ruimtevaartschepen, enz.) Net als bij woorden als 'kooi' en 'kombuis' laat dit woord zien dat de oorsprong van het Afrikaans in de taal van de zeventiende-eeuwse zeevaarders ligt (vgl. 'lugwaardin') |
kajuitbeambte | steward(-ess) (vgl. 'lugwaardin') |
kalklig | flitslicht, voetlicht |
kameelperd | giraffe |
kameelpootboom | vlinderbloemige met tweelobbige, hart- / kameelhoefvormige blaren (fabaceae) |
kamma, kamtig, kamma-kamma, kammakastig (bijv.nw. en bijw.) | zogenaamd (alsof) Vgl. 'kwansuis'. |
kameelperd | giraffe |
kamp (gaan kamp) | kamperen` |
kankerbossie | struikje |
kanniedood | patrijsveeraloë (de zeer sterke Aloe variegata) |
kanselleer | schrappen, annuleren |
kantgordyne | vitrage |
kaperjol | bokkensprong, capriool |
kapok | zware sneeuw Opm.: Net als in het Nederlands van Indonesië zegt men in Afrika 'sneeu' wanneer het natte, wat fijne sneeuw betreft, en kan men bij heftigere vlokken 'kapok' zeggen. Het woord komt uit het vroegere Maleise oedjan kapok. |
kapokaartappels | aardappelpuree |
kar | auto (gemeenz.) |
karavaan | caravan |
karmenaadjie | karbonade (vgl. 'tjops') |
karnuffel | knuffelen (vgl. 'druk, drukkie') |
Karoo | droog gebied in de Kaapprovincie |
karoodroog | erg droog |
karos | dikke deken uit dierenhuiden gemaakt (werd door de oorspronkelijke bewoners gedragen, maar nu als wandkleedje of vloerkleedje). |
karring | schudden, uitvragen, (plat) onanie plegen (vgl. draad trek) |
karringmelk | karnemelk |
karwei | vervoeren, transporteren |
karweier | vervoersmaatschappij |
kasaterwater | flauwe thee of koffie: "slootwater" |
kaskraker | bestseller |
kastaiing | 'kastanje', eig. inheemse bomen van het geslacht Clerodendron |
kastig | zogenaamd (zie ook bij kamma) |
kastrol | soort pan |
katjiepiering | gardenia (>Maleis 'kacapiring') |
katkisasie | catechisatie ("Op Sondae word om vier uur katkisasie aangebied") |
keelaf sny | (iem.) de keel doorsnijden ("Hy het homself met 'n skeermeslemmetjie keelaf gesny") |
ken | kin |
kêrel | vriend (als in 'minnaar') |
kers | kaars |
kersie | kers |
kês | gestremde melk (zoals het wel gebeurt in heel hete koffie), gestremd (die melk het kês geword) |
iemand kês gee | iemand op zijn nummer zetten (vgl. raas gee) |
ketting | ketting; keten |
kielie | kietelen |
kiep | roepwoord voor kippen ("Kiep-kiep-kiep!") |
kiepersol | zeer wijdverbreide boom die palmachtig groeit met vertakkingen en een bolvormige kruin vormt: verwant aan de Schefflera (vingerplant), Fatsia en de Hedera (klimop): (Cussonia spicata, e.a.) |
kierie | (wandel)stok, knuppel |
kies (mv.'kieste') | wangholte |
kietsie | poes |
kikoejoe | sterk, populair gazongras geschikt voor ZA |
kisklere | zondagse kleren (ouderwets) |
kitaar / ghitaar | gitaar |
kits | ogenblik; kits-, snel klaargemaakt |
kitsbank | geldautomaat |
kitsgras | kant en klare graszoden |
kitskoffie | oploskoffie (n.b.: thuis drinkt de Zuid-Afrikaan zelden filterkoffie zoals wij dat in Nederland en België doen. Hij drinkt de oploskoffie. Gefilterde koffie noemt hij ook filterkoffie of geperkoleerde koffie, maar die drinkt hij buiten de deur, in koffiebars of restaurants. Dit breng met zich mee dat er in Zuid-Afrika met koffie doorgaans oploskoffie bedoeld wordt. Dikwijls drinkt men de koffie slapper dan in Nederland, vaak nog romiger gemaakt met chichorei. Vgl. verder 'sigorei' en 'moerkoffie'. |
kitskos | kant en klaarmaaltijd |
kla | klagen |
Klaas Vakie | Klaas Vaak |
klagte | klacht |
klagtes | klachten |
klap (hou op of ek gaan jou klap!) | slaan (in het gezicht, op huid) |
klapper | kokos |
klasdraf | college lopen |
klasdrafsak | rugzak voor boeken |
klaskamer | schoollokaal; collegezaal |
klavier | piano |
klawerbord | key-board |
kleefband | plakband |
kleefbroek | legging |
kleinneef | achterneef |
kleinniggie | achternichtje |
kleinspan | kleuters |
kleintongetjie | huig |
klerasie | kleding |
klip | steen(tje) (Zie voor uitleg van het verschil tussen de Afrikaanse woorden steen en klip bij 'steen'. |
klipperig | steenachtig, rotsachtig |
klits | klutsen, mixen |
klitser | mixer |
klokkie | (voordeur-/fiets-) bel |
klomp | grote hoeveelheid ("Ons gaan vanaand jol met 'n klomp ouens" = Wij gaan vanavond feesten met een hoop jongens) |
klompie | kleine hoeveelheid |
klong | jong kleurling-jongetje (>kleurjong) |
klonkie | ventje |
klop | kloppen, verslaan (= winnen) |
kloutjie | hoefnageltje, hoefje; levend steentje (plant Lithops) |
kners | knarsen |
kniediepvoordag | in alle vroegte; bij het krieken van de dag (vgl. 'douvoordag') |
knoffel | knoflook |
knoffelhuisie | teentje knoflook |
knypie | ('n - sout) snuifje (zout) |
koeël | kogel |
koei | vrouwelijke koe |
koejawel | guave (tropische vrucht) |
koek | koek, cake, gebakje |
koek (plat) | vrouwelijk geslachtsorgaan |
koekie | conservatief meisje |
koekie seep | stuk zeep |
koekmeel | meel |
koeksisters | gevlochten vetkoek |
koeksoda | sodium biocarbonaat |
koeldrank | frisdrank |
koerant | krant |
koevert | enveloppe |
koffietafel | salontafel |
koggel | plagen door iemand na te apen. Vgl. 'nadoen' en 'na-aap' |
koggelmander | soort agame (hagedissoort) |
kokerboom | reusachtige aloësoort uit Richtersveld-streek |
kokkerot | kakkerlak |
kokkewiet | vogelsoort (koekkoekachtige) |
kol | middelpunt van een schijf, stip, vlek |
koljander | koriander |
kollig | schijnwerper, voetlicht |
kolwyntjiepan | bakplaat met kuiltjes (soort poffertjespan) |
kombers (spr.: 'kombèrs') | deken |
kombuis | keuken |
kombuistee | feestje voor a.s. bruid |
kompakskyf | compact disc |
konfyt | jam |
konka | (olie-)drom |
konkoksie | brouwsel |
konsert | muziekuitvoering, toneeluitvoering, concert |
konsertina | concertina (kleine trekharmonica) |
konsertinabos | Type inheemse vetplant die op een concertina lijkt. (Crassula marnieriana en C. hottentotta) |
kontrapsie | in elkaar geflanst maaksel, brouwsel |
kooi | (ietwat grof) bed, 'nest'; kooi. ("Nou, snuiter kooi toe!" = Nou knul, ga naar je nest!) |
koorspen | koortsthermometer |
kop | hoofd |
kop uittrek | terugkrabbelen |
kophou | het hoofd koelhouden |
kopkrap | hoofdbrekens hebben |
kopkool | kool (rode of witte) |
koppelaar | koppeling |
koppie | kop(-je); rond, solitair heuveltje; kopje (inhoudsmaat) |
kopseer | hoofdpijn (ook 'hoofpyn') |
kopvel | hoofdhuid |
koring | koren (zelfst. nw.) |
korrelkop | brompot, mopperaar |
kortliks | kort, in het kort ("Ek sal die onderwerp vanaand net kortliks bespreek" = Ik zal het onderwerp vanavond alleen maar kort bespreken) |
kos | eten (zn.) |
kos | kosten (ww.) |
koshuis | tehuis voor schoolgaande kinderen |
kosmaak / kook | koken |
kostkerwer | kostenbesparend artikel |
kostuum | historisch kostuum; ook: deftig damesmantelpakje |
kotelette | speklappen |
kou | kooi |
koue (zn.) | kou(de) |
kraamrok | positiejurk |
krag | stroom (electriciteit); kracht, sterkte |
kragprop | stekker |
kragsentrale | electriciteitscentrale |
krammasjien | nietmachine |
krammetjie | nietje |
krans | steile rotswand aan top van berg |
kreef, (mv.) krewe | kreeft, mv. kreeften |
kreukelvry | kreukvrij |
kriek | krekel |
krieket | cricket |
krimpvark(-ie) | egel (Vgl. 'ystervark') |
kroeg | bar (Vgl. 'kafee') |
kruie | kruiden (alleen in mv. bestaand) |
kuier | bezoeken; logeren |
kuiergaste | gasten; logés |
kuiermense | gasten; logés |
kuierplek | vakantieplekje |
kul | foppen |
kunstande | kunstgebit |
kunstenaar | artiest, kunstenaar ("by die North Sea Jazz Festival tree kunstenaars soos Joe Zawinul, Herbie Hancock, Joss Stone en Hugh Masakela op"). Zie verder bij 'arties'. |
kussing | kussen (zelfst. nw.) |
kwaad | kwaad (vgl. 'kwaai', 'vies', 'boos'). |
kwaai | slecht, erg, fel ("Dit hael kwaai vandag" = "Vandaag hagelt het hard" / "Ek vererg my nou kwaai" = "Ik zit me ontzettend te ergeren") (vgl. 'kwaad, 'boos', 'vies') |
kwagga | zebra |
kwansuis | quasi, alsof ("My seun het vanoggend kwansuis skool toe gegaan, maar ek weet dat hy stokkiesdraai." = "mijn zoon ging vanochtend zogenaamd naar school, maar ik weet dat hij spijbelt." / "In Brussel kan die mense kwansuis nie Nederlands praat nie; wel, dis bog" = "In Brussel doen de mensen alsof ze geen Nederlands kunnen praten; nou, dat is dus onzin.") Vgl. 'kamma' |
kweek | kweekgras (hardnekkig, inheems gras) |
kwêla | mee gaan dansen |
kweper | gele, peervormige vrucht |
kwêvoël | vogelsoort (koekkoekachtige) |