Afrikaans | Nederlands |
vaak / vakerig | slaperig Opm.: In Nederland, Katwijk, is dit woord ook heel gebruikelijk om er 'slaperig' mee uit te drukken. De algemeen-Nederlandse betekenis van 'vaak' (dikwijls) moet in het Afrikaans met 'dikwels' of 'baie' uitgedrukt worden (zie aldaar). |
vaar | varen (ook: presteren "Hoe het die sokkerspan gevaar?" |
vadoek | theedoek |
valskerm | parachute |
van | achternaam |
vandeesweek | deze week |
vanieljegeursel | vanille essence |
vanoggend (spr. 'va-oggend') | vanochtend, vanmorgen, deze ochtend ("Goeiemôre! Hoe gaan dit met jou vanoggend?") |
vanslewe/vammelewe | van vroeger |
varing | varen (zelfst.nw) |
vark | varken |
varkoor/varkblom | aronskelkachtige (>varkensoor); Zantedeschia aethopica |
varktjop | varkenskarbonade |
varkvleis | varkensvlees |
vars | vers, fris, jofel |
vas | stevig, vast, snel |
vasbrand | vastlopen |
vasbyt | Volhouden, doorzetten |
vasgevang | gevangen |
vaskeer | in het nauw drijven |
vassteek (in die modder-) | vast blijven zitten; ook vastmaken (met spelden) |
vastrap | snelle dans |
vastrapplek | steunpunt |
vasval | in de modder vastzitten |
vasvat | stevig vasthouden |
vasvrawedstryd | quiz |
vat | pakken, nemen, vatten, snappen/begrijpen |
vatlappie | pannenlap |
vatterig | handtastelijk, plakkerig, te aanhalig |
vee / veeg | vegen |
veër | bezem |
vel | huid Opm.: Het Afrikaanse woord 'huid' betekent in het Nederlands alleen gevilde dierenhuid Vgl. 'huid' en ' kopvel' |
veldfliek | bioscoop in de open lucht (vgl. inryteater) |
veloorplanting | huistransplatatie |
velskoene | leren, effen schoenen met zachte zolen |
verband ('n- op jou huis) | hypotheek |
verbandkoers | hyptheekrente |
verbruiker | conument |
verbypad | snelweg om een stad |
verbysteek | passeren |
jou vererg (verêre) | zich ergeren |
vergasser | carburateur |
vergek; vergek hou | voor de gek houden |
verhoog | toneel, podium |
Verhoogvrees/plankevrees | plankenkoorts |
verkeerskonstabel | verkeersagent |
verkeerswisselaar | knooppunt |
Verkies | prefereren, liever hebben |
verklaring | aangifte doen bij de politie |
Verkleurmannetjie | kameleon |
Verknorsing | moeilijkheid |
verkoeler | radiateur |
verkoopsbestuurder | salesmanager |
verkoopsdame | verkoopster |
verkyker | verrekijker (het Afrikaans kent dus niet dat nep-Zuid-Afrikaanse woord 'loerpypie'!) |
verlaas | voor het laatst |
verleë | in verlegenheid gebracht |
vermaaklikheid | amusant |
vermoë | vermogen |
verneuk (gemeenz.) | bedriegen |
verpes | verachten ("Ek verpes leuenaars" = "ik veracht leugenaars") Vgl. 'bederf'. |
verrinneweer | verwoesten (vgl. rinneweer) |
vers | vaars |
versiersuiker | poedersuiker |
verskoon my asseblief | excuseert U mij alstublieft |
verslankingskuur | vermageringskuur |
verspot | gek |
verstaan | verstaan; ook: begrijpen |
vertikale blindings | lamellen |
vertoonkamer | showroom |
verversings | versnaperingen, voedsel |
vervies (jou - oor) | kwaad worden, zich zeer ergeren aan (vgl. vererg) |
verwysingsraamwerk | referentiekader |
vet (bijv. nw.) | dik (van mensen) |
vet (zelfst. nw.) | vet |
vetterig | vettig, vet (ook van haar) |
vierrigtingstop | kruising zonder voorrang |
vierspoedratkas | vier versnellingen hebbende versnellingsbak |
vies | kwaad |
vigs | aids |
vingeralleen | moederziel alleen |
vingerete | koud of warm buffet |
vinnig | snel |
vir | voor |
vir oulaas | voor 't laatst, nog even dan |
visenteer | fouilleren |
vlag - vlae | vlag - vlaggen (de Afrikaanse vorm met de lange 'a' komt van de Hollandse meervoudsvorm 'vlagen') |
vlakvark | wrattenzwijn (inheemse, grofgebouwde zwijnachtige met wratachtige uitsteeksels aan schedel en slagtanden; Phacochoerus aethiopicus) (vgl. 'bosvark') |
vlei | moerassig gebied |
vlerk | vleugel |
vleuel | vleugel (alleen van gebouwen of groeperingen) |
vliegies | kleine vliegjes |
vliegtuig ry | in het vliegtuig zitten (vliegen) |
vloer | verdieping, vloer |
vloerlap | dweil |
voël | vogel (ook in de 'edele-delen' betekenis) |
voëlblom | Strelitzia |
voertsek! | ga weg! (>'voort zeg ik') |
voet: jou ~ ! | ben je gek/mal!; ook: "Jy is verspot! Jy is mal!" |
voetoorgang | zebrapad |
voetslaanpad | wandelroute |
voggies (gemeenz.) | borrel, neut, drankje Vgl. 'dop', 'regmakertjie' en 'sopie' Dit woord is een typisch voorbeeld van een eufemistisch gebruik van een woord voor iets dat als ongezond gezien wordt. Het gaat dan ook meestal om sterke, gedistilleerde drank. 'Vochtjes' zou de betekenis van dit wat omslachtige, ondeugende woord zijn. Taboewoordvorming heeft hier z'n werk gedaan. |
volstruis | struisvogel |
voltyds | full time |
volvloermatte | vaste vloerbedekking |
vomeer, vermeer | braken |
vonkelwyn | mousserende wijn, zoals champagne, op de Méthode Champenoise gebrouwen |
vonkprop | bougie |
voor | vóór |
voor | sloot |
voorkeer | tegenhouden |
voorskrif | (dokters) recept |
voorskoot | schort |
voorstad | buitenwijk |
voorste | vooraanstaande |
voorstedelike trein | trein naar de buitenwijken |
voort; voort- | verder, voort; voort-, verder- door- (Opm.: het woord wordt vaker gebruikt en de betekenis is er breder dan in het Nederlands. Dit komt doordat het Afrikaanse 'verder' meer 'daarnaast', 'overigens' en de vergrotende trap van 'ver' betekent. Gebruik 'voort-' ook in verbindingen waar wij 'verder-' of 'door-' zouden gebruiken: "Doen so voort!" = Ga zo verder! (compliment) / "Ek gaan voort met my werk" = Ik ga door met mijn werk / "Die finansiële verknorsing duur voort" = De financiële problemen duren voort) (Vgl. 'vort') |
vorentoe | vooruit, in de toekomst |
vorm, vorms (meervoudsvorm) | vorm, vormen (mv.) / formulier, formulieren (mv.) |
vort | ervandoor; ~ wees met = ervandoor zijn met ("Nou is die dief vort met my motor!" / "En dan is dit weer vort." = En dan moeten we er weer vandoor. / "In Augustus is ek vort Port Elizabeth toe.") (Vgl. 'voort', 'waai') |
vrek | doodgaan (dieren) |
vrekte | sterfte (onder dieren) "Daar is vrekte onder my beeste" |
vries | vriezen |
vroetel | wroeten |
vrot | (ver)rot; slecht |
vrotsig | naar ('n vrotsige kêrel) |
vrug | vrucht |
vrugte | fruit |
vrugteboord | boomgaard |
vrugtekelkie | fruitcocktail |
vrykamer | logeerkamer |
vryskut joernalis | freelance-journalist |
vryspring | ontkomen aan |
vuil | vies, vuil |
vuilgoed | de vuile was |
vul | veulen |
vullis | vuilnis (vuilis is in het Afrikaans een scheldnaam voor een persoon van laag allooi) |
vulstasie, petrolstasie | tankstation |
vurk | vork |
vuurhoutjie | lucifer |
vuuryster | pook |
vyg, vy mv. vye | vijg, vijgen mv. (Vyg is de gewone, bekende, eetbare vijg (Ficus). Vygie en vy, daarentegen, is een verzamelnaam voor de talrijke vetplanten die tot de familie der Aizoaceae [voormalige Mesembryanthemaceae] behoren en straalbloemen hebben. Denk bijvoorbeeld aan de hottentotvijg = hotnotsvy of suurvy) |